صرف آشنايى با ديگر مسلمانان بكنند . در واقع حجّ بهترين فرصت براى اين شناخت مىباشد . نبايد همّ و غمّ حجّاج گردش در بازارها و خريد سوغاتى باشد بلكه ايشان بايد پلهاى ارتباطى بين خود و ديگر مسلمانان را دراين سفر پربركت تقويت كنند و از اوضاع و احوال و افكار و تجربيّات آنها بهره جويند . بايد اين فرصت را غنيمت شمرد چون جمع كردن ميليونها مسلمان در يك جا و بهره‌مندى از اطّلاعات آنها كار آسانى نمىباشد . ( وَأَذِّن فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَى كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ ) « 1 » . « و بانگ برآور در ميان مردم به هنگام حجّ آيند به سويت پيادگان و بر هر اشترى لاغر كه مىآيند از هر درّهء ژرف . » اين مؤمنان در خلال طىّ طريق بسوى اين ديار مقدّس مشكلات زيادى را پشت سر مىگذارند با اين وجود با آغوشى باز به استقبال اداى فرائض حجّ مىشتابند ، چون اين مشكلات زائل كنندهء بديهاى آنهاست ، آنها را از دنياى مادّى جدا مىكند ، شخصيّت حقيقى آنها را متبلور مىسازد ، اختلافات موجود را از بين مىبرد و بر زلالى روح آنها مىافزايد و سرانجام آنها را فقط متوجّه بارى تعالى مىسازد . فكر كنيد اگر اين جمعيّت بزرگ مسلمان هر يك با ديگرى ارتباط برقرار سازند و گروهها از اطّلاعات يكديگر استفاده كنند و با كوله بارى از دانش و اطّلاعات با ارزش به شهر و ديار خود باز گردند ، اين آشنايى چه آثار مثبتى را براى امّت بزرگ اسلام در برخواهد داشت .

--> ( 1 ) - سورهء حجّ ، آيهء 27 .